Hoe vordert het met El Hierro’s zelfvoorziening

Dit zijn de eerste 5 resultaten als je googled op “El Hierro energievoorziening”

El Hierro eerste zelfvoorzienende eiland ter wereld

www.duurzaambedrijfsleven.nl/energie/…/elhierro-eerste-zelfvoorzienende-eiland-ter…
20 mrt. 2014 – Het Canarische eiland El Hierro mag zich vanaf 1 juni het eerste volledig … Het eiland maakt dan alleen nog gebruik van hernieuwbare energie.

Canarisch eiland El Hierro wordt energie-onafhankelijk met 100 …

www.hetkanwel.net/…/elhierro-het-eerste-energie-onafhankelijke-eiland-ter-wereld/
10 jun. 2014 – Canarisch eiland El Hierro, ook wel Ferro genoemd, stapt over op 100% groene stroom, met eigen windmolens en een waterkrachtcentrale.

Spaanse eiland El Hierro draait 100% op groene stroom

www.windenergie-nieuws.nl › Bedrijven
29 sep. 2014 – Het Spaanse eiland El Hierro is een voorbeeld voor de toekomst. El Hierro is het eerste eiland dat zelf instaat voor zijn energie, zonder ooit …
El Hierro. Het groenste eiland ter wereld. Deze Spaanse vulkaanrots wil het eerste klimaatneutrale eiland ter wereld worden. Een energieomwenteling aan de …

Spaans eiland draait voor 100 procent op groene stroom – HLN.be

www.hln.be/hln/…/Spaans-eiland-draait-voor-100-procent-op-groene-stroom.dhtml

29 sep. 2014 – Groene energie Het vergt heel wat fossiele brandstof om er te geraken … El Hierro is immers het eerste eiland dat zelf instaat voor zijn energie, …

In een vorig artikel heb ik uitgelegd wat er precies op El Hierro, het kleinste Canarische eiland gebeurde ( link )

Hier een update.

el hierro tabel

Tot nog toe is 36,2% van de benodigde elektrische energie door wind en water opgewekt. We zijn nog ver van de 100%. (Gegevens afgeleid uit de data van Red Eléctrica de España ( link ))

en wat de kosten van het projekt betreft:

Gorona del Viento ha cerrado su ejercicio de 2015 con 12 millones de euros en ingresos a modo de retribución por la venta de energía y funcionamiento del complejo hidroeólico, de los que 5 millones se convierten en beneficios directos para la Sociedad.( link )

vertaling: Gorona del Viento heeft 2015 afgesloten met een ontvangst van 12 miljoen euro (van de staat) voor het leveren van energie en voor de functionering van het hydro-wind complex. Vijf miljoen daarvan is directe winst voor GdF.

Het hydro-wind complex leverde in 2015 8,645 MW elektriciteit. Data opnieuw van Red Eléctrica de España. Is de 12 miljoen bedoeld als betaling voor deze levering dan kost 1 kWh 1,39 euro. Twintig keer zoveel als u voor een 1 kWh aan uw energieproducent betaalt, nl 7 cent, de rest is belastingen ( link ).

 

 

koraal eilanden ontstaan ook tijdens zeespiegelstijging

In een vorig blog stuk ( kleine eilanden en klimaat verandering: dagblad trouw slaat toe ) gaf ik al aan dat laten zien dat de zeespiegel stijgt en laten zien dat eilandjes verdwijnen niet aantoont dat  door zeespiegelstijging eilandjes verdwijnen. Het gelijktijdig optreden van twee fenomenen, wil nog niet zeggen dat het ene fenomeen het gevolg is van het ander.

Ik had nog niet eerder gehoord dat er de afgelopen halve eeuw koraal eilandjes waren verdwenen. Even voor de duidelijkheid de eilandjes waren ( in 1947) 1 tot 5 hectare groot. Zodra ik het las, vroeg ik me af of er ook misschien eilanden waren ontstaan?

In 1905 verdwenen, door een storm, alle eilanden van het Knox atol. De 20 bewoners overleefden dat op 2 na niet. De eilanden verloren al  hun begroeiing en al hun zand. Slechts kaal rif bleef over. Nu bestaat het weer uit 18 eilandje, die samen zo’n 1 km2 groot zijn.

Dr Murray Ford en Professor Paul Kench hebben de veranderingen die plaats vonden in het atol onderzocht:

Luchtfoto’s tonen een opvallend herstel tussen 1945 en 2010. In slechts 61 jaar groeide er een eiland vanuit een embryonaal stadium uit tot een volledig begroeid en stabiel eiland. Ook waren er eilandjes, die eerst gescheiden waren, aaneen gegroeid.

nadikdik
opvallende verschillen tussen 1945 en 2010.
nadikdik2
Het atol wordt ook nadikdik atol genoemd

Het onderzoek kon ik niet vinden. Wel een ander belangwekkend onderzoek:

Evidence for coral island formation during rising
sea level in the central Pacific Ocean
Paul S. Kench1, Susan D. Owen1, en Murray R. Ford1, Geophysical letters.

The timing and evolution of Jabat Island, Marshall Islands, was investigated using morphostratigraphic analysis and radiometric dating. Results show the first evidence of island building in the Pacific during latter stages of Holocene sea level rise. A three-phase model of development of Jabat is presented. Initially, rapid accumulation of coarse sediments on Jabat occurred 4800–4000 years B.P. across a reef flat higher than present level, as sea level continued to rise.

Dus Jabal island is ontstaan tijdens een periode van zeespiegelstijging.

kleine eilanden en klimaatverandering: dagblad Trouw slaat toe

Het is zover, in Trouw :

Vijf Salomonseilanden opgeslokt door de zee

Charlot Verlouw − 10/05/16, 21:31


Vijf van de Salomonseilanden zijn al verdwenen, zes andere wacht nog eenzelfde lot. En het komt echt door klimaatverandering. Dat is een voor de hand liggende verklaring, die nu voor het eerst echt bewezen is door Australische onderzoekers.

Nou,nou, ik heb het onderzoek gelezen, Charlot met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet, er is absoluut niet bewezen dat het “komt door klimaatverandering”. Charlot liegt. Trouw in niet betrouwbaar.

Hier de stukken uit het artikel waar de woorden climate en change voorkomen:

The limited research that has been conducted to date on the responses of reef islands in the western Pacific indicates that islands are highly dynamic, with coastal erosion and inundation threatening infrastructure, resulting generally from extreme events, human armouring of shorelines (e.g. seawalls) or inappropriate planning and development rather than sea-level rise alone.

zit hier een bewijs in?
Overigens “seawalls” bouwen is zo ongeveer het stomste wat je kan doen. Grappig dat dat sea-level rise om de hoek komt kijken zonder enig argument.

Laten we even de ontstaansgeschiedenis van rif eilanden in de vorm van atollen erbij halen.  Actieve onderzeese vulkanen groeien tot boven de zeespiegel. Onder de rand van de water-land scheiding ontstaan koraalriffen. Als de vulkaan niet meer actief is, gaat deze, onder zijn eigen gewicht dalen. De zeespiegel stijgt relatief. Ook voor het koraal. Maar riffen kunnen tot 15 cm. per jaar omhoog groeien. En dat doen ze dus ook. Zo houden ze de zeespiegel stijging bij. Dood rif verzamelt zich op sommige plekken op het ringvormige rif. Hier ontstaan koraal eilanden. Koraal eilanden zijn erg dynamisch. Ze kunnen wandelen, aan de ene kant aangroeien, aan de andere kant eroderen. Soms verdwijnt er een helemaal, soms komt er een nieuwe. Tegenwoordig ligt de vulkaantop van de atollen diep onder water. De bijbehorende meters zeespiegelstijging (eigenlijk landdaling) hebben talloze eilandjes goed doorstaan. In zekere zin hebben de eilandjes hun ontstaan te danken aan zeespiegelstijging, waar door koraal omhoog groeit en er ook veel dood koraal ontstaat. De eilandjes blijven laag, doordat de erosie door de wind daarvoor zorgt. Ligt het niet voor de hand om het vergroten/ verkleinen van de eilandjes allereerst toe te schrijven aan het dynamisch karakter van de eilanden. O ja, de theorie komt van een wetenschapper, niet een echte, maar een gewone. Zijn naam: Darwin.

Verloren dorpen op Schiermonnikoog

Voor 1720 bestond het tegenwoordige dorp op Schiermonnikoog nog niet, maar waren er wel andere dorpen op het eiland. Deze lagen meer naar het westen. Omdat waddeneilanden meestal aan de westkant afbrokkelen, werden de oude buurtschappen vanaf 1600 door de zee bedreigd. Huis na huis verdween in de golven. De inwoners bouwden nieuwe huizen op de plek waar nu het dorp is.
ecomare

Ja ook de Wadden eilanden hebben een hoop dynamiek. Ze groeien aan de ene kant aan en kalven af aan de andere kant. Sommige  zijn verdwenen b.v. Boscheiland

Tot 1530 was het eiland eigendom van het klooster van Aduard. Het klooster had ook een voorwerk op het eiland. Het eiland verdween tijdens de Allerheiligenvloed van 1570 grotendeels in zee, waardoor het onbewoonbaar werd. Enkele decennia later groeide het eiland weer iets aan, maar in 1717 verdween Bosch tijdens de Kerstvloed voorgoed in zee. Volgens sommige bronnen zou op het eiland een dorp Cornsand hebben gelegen, volgens andere bronnen was Cornsand ooit een apart eiland dat op enig moment met Bosch was samengesmolten.
Schiermonnikoog lag in 1570 nog ruim tien kilometer ten westen van Bosch, maar aangezien Schiermonnikoog langzaam naar het oosten opschoof, ligt het oostelijk deel van het huidige Schiermonnikoog nu op de locatie waar eens het westelijk deel van Bosch lag. (Wikipedia)

Antropogene klimaatverandering ?

Nog een stukje uit het onderzoek:

To date, the responses of the islands of Melanesia to sea-level rise have been poorly studied, a recent review of island change studies in the Pacific indicated ‘little evidence of heightened erosion or reduction in island size‘ (McLean and Kench 2015). These islands were located across the Central Pacific in areas with 1–5 mm yr−1 sea-level rise where net accretion occurred on most islands and only small (<1 ha) islands were actively eroding (McLean and Kench 2015). Several documented cases of island accretion can be attributed to anthropogenic influences such as reclamation (Biribo and Woodroffe 2013). In contrast, the majority of uninhabited islands from the northern Solomon Islands were actively eroding across all size classes, including those over 25 ha in size

Het Noorden van de Salomon eilanden is inderdaad een uitzondering. Van de 33 eilanden waren er 5 verdwenen, 6 met meer dan 20% afgenomen. Over de overgebleven  onderzochte 22 eilanden wordt helemaal niets gezegd. Dat bevreemd mij zeer.

In het hierboven aangehaalde onderzoek van McLean en Kench ,waar gekeken is naar de veranderende omvang van meer dan 200 koraal eilanden, blijkt de meerdeheid te groeien. . Hier is hun “abstract”:

The future of low‐lying reef islands has been the subject of international concern, scientific debate, and media interest in the last decade. As a result of sea‐level rise, atoll islands are expected to become increasingly unstable and to be susceptible to potential depopulation by the end of the 21st century. Some have suggested that sea‐level rise has already resulted in widespread erosion and inundation of atoll islands. Here, we analyze the physical changes in over 200 islands on 12 atolls in the central and western Pacific in the past few decades when sea level in the region increased at rates three to four times the global average. Results show little evidence of heightened erosion or reduction in island size. Instead island shores have adjusted their position and morphology in response to human impacts such as seawall construction and to variations in climate–ocean processes. These changes are reviewed and the role of sea‐level rise is evaluated. The implications of this analysis are addressed in two parts. First, we consider the proposition that future sea‐level rise will destabilize atoll islands to such an extent that their inhabitants will be forced to migrate offshore. And second, we identify a series of new challenges relating to risk reduction and adaptation policy for atoll island governments, international agencies, and island communities. These require a substantial shift away from the present adaptation paradigm of external migration and focus on the persistence of atoll islands and in‐country solutions. WIREs Clim Change 2015, 6:445–463. doi: 10.1002/wcc.350

 In het hier besproken onderzoek viel me nog iets op. De onderzochte eilanden vielen in twee geografische groepen uiteen. Een groep had nauwelijks last van erosie. En passant werd over deze groep gezegd dat daar een aardbeving was geweest (2007, 8,1 schaal van Richter). Dit had tot een bodemdaling van 60 cm geleid, veel meer dan de zeespiegelstijging van de afgelopen eeuw. Waarom leidde dat niet tot veel meer erosie?

Samenvatting

Koraaleilanden zijn dynamisch, zij groeien aan, zij eroderen, zij verplaatsen zich. Soms zullen er ook verdwijnen. Hier is een grafiek van 200 onderzochte eilanden
:omvang kleine eilanden
 Er zijn meer eilanden in omvang gegroeid dan gedaald. Daarbij zijn het vooral de mini-mini eilanden, die kleiner worden.
Koraal eilanden hebben bewezen, in het verleden, mee te groeien met zeespiegelstijging.
Koraal eilanden kunnen onder druk staan van de mens. Maar dat komt door het delven van koraal en overbevissing. Gezond koraal is de basis van het bestaan van koraaleilanden.

Het wil maar niet meer regenen wereldwijd

Het gaat altijd maar over de stijgende temperaturen op aarde.
Maar hoe zit het met de regenval. Wat moet je verwachten van de hoeveelheid regen bij stijgende temperaturen. Niet alleen de temperatuur van de atmosfeer stijgt,  maar ook die van de zee. Je verwacht dan dat de verdamping groter is wat dan weer leidt tot meer regenval.
Ook de toename van stormen, die altijd gepaard gaan met veel regen, zijn hierdoor logisch:

Trenbeth, een echte klimaatwetenschapper over de storm Sandy:
With every degree C, the water holding of the atmosphere goes up 7%, and the moisture provides fuel for the tropical storm, increases its intensity, and magnifies the rainfall by double that amount compared with normal conditions

Dus, warmere aarde->meer en heviger stormen-> meer regen en dus ook meer overstromingen.

Een probleem: de IPCC kan het niet vinden:

There is low confidence in any observed long-term (i.e., 40 years or more) increases in tropical cyclone activity (i.e.,
intensity, frequency, duration), after accounting for past changes in observing capabilities ( IPCC, Special Report on Managing the Risks of Extreme Events and Disasters to Advance Climate Change Adaptation (SREX)

Geen waarneembare veranderingen dus, voor tropische stormen. Over andere stormen wordt niets gezegd.

There is limited to medium evidence available to assess climate-driven observed changes in the magnitude and
frequency of floods at regional scales because the available instrumental records of floods at gauge stations are
limited in space and time, and because of confounding effects of changes in land use and engineering. Furthermore,
there is low agreement in this evidence, and thus overall low confidence at the global scale regarding even the sign of
these changes. ( IPCC, Special Report on Managing the Risks of Extreme Events and Disasters to Advance Climate Change Adaptation (SREX)

Het gaat natuurlijk om het laatste. Er valt niet eens te zeggen of overstromingen zijn toe- of afgenomen.

There have been statistically significant trends in the number of heavy precipitation events in some regions. It is likely
that more of these regions have experienced increases than decreases, although there are strong regional and
subregional variations in these trends. ( IPCC, Special Report on Managing the Risks of Extreme Events and Disasters to Advance Climate Change Adaptation (SREX)

Zware regenval neemt toe in sommige regio’s, in andere af. Waarschijnlijk neemt het op meer plekken toe. Hoeveel neemt het toe? En waarom zijn er dan niet meer overstromingen ?

En nu dit weer:

Changes in annual precipitation over the Earth’s land mass excluding Antarctica from the 18th century to 2013

  • W.A. van Wijngaarden , A. Syed, Journal of Hydrology

Highlights

Over 1½ million monthly precipitation totals observed at 1000 stations in 114 countries analysed.

Data record much longer than 3 recent conflicting studies that analysed a few decades of data.

No substantial difference found for stations located at northern, tropical and southern latitudes.

No substantial difference found for stations experiencing dry, moderate and wet climates.

No significant global precipitation change from 1850 to present.

Summary

Precipitation measurements made at nearly 1000 stations located in 114 countries were studied. Each station had at least 100 years of observations resulting in a dataset comprising over 1½ million monthly precipitation amounts. Data for some stations extend back to the 1700s although most of the data exist for the period after 1850. The total annual precipitation was found if all monthly data in a given year were present. The percentage annual precipitation change relative to 1961–90 was plotted for 6 continents; as well as for stations at different latitudes and those experiencing low, moderate and high annual precipitation totals. The trends for precipitation change together with their 95% confidence intervals were found for various periods of time. Most trends exhibited no clear precipitation change. The global changes in precipitation over the Earth’s land mass excluding Antarctica relative to 1961–90 were estimated to be: −1.2 ± 1.7, 2.6 ± 2.5 and −5.4 ± 8.1% per century for the periods 1850–2000, 1900–2000 and 1950–2000, respectively. A change of 1% per century corresponds to a precipitation change of 0.09 mm/year.

Het wil maar niet meer regenen wereldwijd

wat leveren zonnepanelen op

De CIS toren is een wolkenkrabber  in Manchester. Tijdens een renovatie van het  gebouw werden er in 2005 zonnepanelen tegen de gevel geïnstalleerd.

cis_solar_tower-7
Iedere Kilowatt al geproduceerde of nog te produceren elektriciteit door de op de gevel gemonteerde zonnepanelen kost rond de 1 euro

De panelen genereren ongeveer 180 000 kW per jaar. Nemen we, enigszins optimistisch, aan dat de panelen een levensduur van 30 jaar hebben, dan zullen ze gedurende hun leven zo’n 5 400 000 kWu elektriciteit produceren. Het zonnepanelen project kostte 5.5 miljoen pond. ( bron wikipedia) Elke opgewekte of nog op te wekken  kWu kost dus meer dan 1 pond (1,25 euro). Dit is niet helemaal eerlijk. Laten we dus schatten dat zonder de panelen,  het opknappen van de gevel ook een miljoen had gekost. Blijft toch over dat 1 Kwu  rond de 1 euro kost.
Vergelijk dit met een kostprijs van elektriciteit van gemiddeld ongeveer 5 cent per kWu.

We leven in een wondere wereld.

Misschien wel erg duur, maar het spaart een hoop CO2 uit. Niet dus. Het is meer dan waarschijnlijk dat het produceren, het vervoeren, het installeren van de panelen meer of veel meer energie heeft gekost dan het ooit kan opleveren. Het overgrote deel van deze energie kwam uit olie en steenkool.

Desniettemin kreeg het project in 2005 een prijs van het ministerie van Handel en Industrie als zijnde een van de 10 beste groene energie projecten.

Een uiterst handig begrip om zinvolheid te bekijken van een systeem, dat energie produceert is EROI (energy return on energy invested). EROI is de verhouding van de totale geproduceerde energie van een systeem, gedurende zijn gehele leven en de hoeveelheid energie, die nodig is om het systeem te creëren, in stand te houden en te verwijderen. Is de EROI van een systeem bijvoorbeeld 10, dan komt er 10 keer zoveel energie uit dan er is ingestopt. Een EROI van 1 of minder betekent dat het systeem volslagen zinloos is.

Mijn verbazing was dan ook heel groot toen ik kennis nam van een ( peer reviewed) onderzoek van Ferruccio Ferroni en  RobertJ.Hopkirk, gepubliceerd in het tijdschrift “Energy Policy”.  In dit onderzoek werd de EROI bepaald van zonnepaneel systemen op plekken met niet al te veel zon. In dit geval Duitsland en Zwitserland.
Wat vinden ze? Een EROI van 0.83. Dit is schokkend. Dit betekent dat het installeren van zonnepanelen in Nederland volslagen zinloos is.

Hoe kan dat nu? Hoe kunnen we systemen bouwen, die meer energie kosten dan ze opleveren. Kijk naar het voorbeeld, waarmee ik begon. Ondanks dat het minimaal 20 keer zo duur is (er is b.v. geen rekening gehouden met onderhoud, met verminderde opbrengst naar een aantal jaren in gebruik) wordt deze installatie toch gebouwd en gebruikt.
Lees Euan Mearns in en van zijn weinige felle uitvallen:
“The simple answer is that our finance system, laws and subsidies are able to bend the laws of physics and thermodynamics for so long as we have enough high EROI energy available to maintain the whole system and to subsidise parasitic renewables. Try mining and purifying silicon using an electric mining machine powered by The Sun and the laws of physics will re-establish themselves quite quickly.”

Als u, als particulier, zonnepanelen plaatst krijgt u  momenteel de btw terug, een subsidie dus van 20%. Elke Kwu, die u aan het net levert krijgt u de kale prijs, die uzelf betaalt plus de belastingen, wat zal dat zijn? 25 cent? Gezien de huidige prijs krijgt u dan een subsidie van 20 cent. Dankzij deze subsidies is uw terugverdien tijd zo’n 10 jaar. Zonder zou die 50 jaar zijn. En dat is lang nadat de panelen opgehouden zijn te functioneren.

In het, hierboven vermelde, onderzoek werden voor het bepalen van de te leveren energie praktijkcijfers gebruikt over de laatste 10 jaar (2005-2015) geleverd door een officiële Zwitserse instantie. ( 106 Kwh/jaar.m2 )
De levensduur uit praktijk cijfers, die gehaald werden uit gegevens over al gedumpte panelen was 17 jaar. Dat kan nu natuurlijk beter zijn. Maar niemand weet het echt. Het onderzoek gebruikt 25 jaar.
De hoeveelheid energie nodig voor de productie werd in het onderzoek opgebouwd uit:

De eerste in dit rijtje is duidelijk. Het behelst het hele proces van winnen van de grondstoffen, het maken van de panelen, installeren ervan.
Het tweede komt door het niet continu beschikbaar zijn van door zonnepanelen geleverde energie (’s nachts bijvoorbeeld). Daarom moet er of reserve capaciteit zijn  om stroom op te wekken of er moet opslag mogelijk zijn. Dit wordt in berekeningen volgens de leidraad van het IEA (International Energy Agency) niet meegenomen.
De derde geeft weer dat je eerst in werknemers energie moet investeren b.v door opleiding. De vijfde zijn energie investeringen in bijv. machines, die gebruikt worden voor de productie of bijv. energie investeringen in de vrachtwagens, die ze vervoeren. Ook deze twee worden niet meegenomen bij berekeningen volgens de richtlijnen van het IEA.
Ook uitval bij de produktie wordt dan niet meegenomen.

Er is nog een onderzoek (Prieto, P.A., Hall, C.A.S., 2013. Spain’s Photovoltaic Revolution – The Energy Return on Investment. By Pedro A. Prieto and Charles A.S. Hall, Springer) naar de EROI, waarbij  niet uitgegaan wordt van schattingen van de geproduceerde energie door fabrikanten, die zonder uitzondering te optimistisch zijn, maar door gerealiseerde waarden. In Spanje.  De berekende EROI was 2. Deels kan de hogere waarde verklaart worden door de hogere instraling van de zon in Spanje.
Er zijn nog andere berekeningen, die de effectiviteit van zonnepanelen voor het produceren van elektriciteit, maar ook voor het verminderen van de CO2 uitstoot,  bedenkelijk doen lijken.

In hetzelfde onderzoek wordt berekend dat het gewicht van de installaties van zonnepanelen per geproduceerde kWh 64 maal zo groot is als het gewicht van een kerncentrale per geproduceerde kWh.

Ook is er 7 maal meer arbeid nodig voor de productie van 1kWh met zonnepanelen, vergeleken met de productie van elektriciteit via kerncentrales

Eenzelfde vergelijking voor benodigd kapitaal geeft dat voor gelijke hoeveelheden elekkriciteit productie bij zonnepanelen 10 maal zoveel geld nodig is als bij kerncentrales en 45 maal zoveel als bij conventionele centrales.

 

klimaat, klimaatverandering en de consensus

Voorbeeld van een formulering en zijn betekenis

97% of scientists agree that man-made climate change is happening
(97 procent van de wetenschappers zijn het eens: door de mens veroorzaakte  klimaatverandering vindt plaats)

Wat staat daar nu precies?

Allereerst dat het klimaat veranderd. Dat wil zeggen dat een of meerdere factoren zoals temperatuur, neerslag, windrichting etc. over langere periodes ( bijv. 30 jaar) gemiddeld veranderen. Wel dat is niets bijzonders. Altijd zo geweest. Kleine vrandering zoals de kleine ijstijd een paar honderd jaar geleden, grote veranderingen zoals de echte ijstijden.
Het bijzondere, het nieuwe is “door de mens veroorzaakt”. Kijken we even naar onze eigen omgeving dan lijkt mij dat ook logisch. De stedelijke bebouwing die er nu is heeft ontegenzeggelijk het klimaat op de plaatsen waar er gebouwd is veranderd. Steden houden warmte vast. Het is er beduidend warmer gemiddeld dan op het platteland. Het waait er ook minder. Ook ontbossing/ bebossen veranderd het klimaat. In bossen is het zomers gemiddeld koeler. Het inpolderen van meren veranderd het klimaat, de aanleg van brede asfaltwegen ook. Iedereen kan dergelijke veranderingen constateren, daar hebben we geen wetenschappers voor nodig. Door mensen veroorzaakte klimaatverandering vindt plaats. Het is verwonderlijk  dat 3% van de wetenschappers, dat niet vindt.
Zou mij gevraagd worden “vindt er door de mens veroorzaakte klimaatverandering plaats”, ik zou volmondig ja zeggen. Zelfs op de vraag “vindt dat ook wereldwijd plaats” zou ik ja zeggen. Wereldwijd is  niets anders dan lokaal bij elkaar genomen. Het is helemaal niet verwonderlijk dat 97% van de wetenschappers menen dat er door de mens veroorzaakte klimaatverandering plaats vindt. Gelijktijdig zegt dit niets. Het gaat er namelijk om hoeveel verandering er is en welk deel daarvan door de mens veroorzaakt is.  Het gaat er niet om, dat het de laatste 100 jaar warmer is geworden op aarde, maar hoeveel warmer, het gaat er niet om dat dit warmer worden door zal gaan, maar hoeveel warmer het de komende tijd zal worden en dan gaat het er uiteindelijk ook nog om hoe ernstig dat is.

Je ziet nogal eens dat iemand die sceptisch staat tegenover “door de mens veroorzaakte opwarming/ klimaatverandering van de aarde” vergeleken wordt met iemand die ontkent dat de planeten om de zon draaien. Deze vergelijking is onzinnig. De planeten draaien om de zon of zij doen dat niet. Zij kunnen dat niet voor een beetje of voor de helft doen. Bij klimaatverandering gaat het altijd om hoeveel en in welke periode.

Wil je weten wat de mening is van wetenschappers over klimaat en klimaatverandering dan zul je zinvolle, heldere vragen moeten stellen. Hier is er bijvoorbeeld een:
Bent u van mening dat de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde vanaf 1950 tot 2015 voor meer dan de helft veroorzaakt wordt door menselijk handelen.

Dit is natuurlijk niet voldoende, zo blijven er nog talloze vragen over. Hoeveel warmer het werd in de periode 1950-2015. Waar dat menselijk handelen uit bestaat. Wat iemand denkt over hoe dat verder zal gaan met de opwarming en hoe bedreigend dat is.
En dan is er nog zoveel meer: stijgt de zeespiegel, met hoeveel, gaat de stijging steeds sneller, hoe zit het met extreem weer, …..

En dan is er ook nog de vraag wie zijn die wetenschappers in “97 procent van wetenschappers zijn het eens: door de mens veroorzaakte  klimaat verandering vindt plaats”. Alle wetenschappers? Dus ook psychologen, artsen, economen ? Of alleen de aardwetenschappers ? Of alleen klimaatwetenschappers?

Met dit in het achterhoofd gaan we de verschillende onderzoeken over de zogenaamde consensus bekijken. We beginnen met het onderzoek waarbij de 97% consensus voor het eerst massaal in de media verscheen.

Het “onderzoek” van Zimmerman en Doran (2008)

Dit “onderzoek” werd uitgevoerd door  een studente Zimmerman als master thesis o.l.v. Doran, een professor in de aardwetenschappen. Het resultaat verscheen in het tijdschrift EoS. Het is niet veel meer dan een bladzijde. U kunt het hier lezen en zelf een opinie vormen over dit “onderzoek”.:zimmmerman

Voor het onderzoek werden 10257  aardwetenschappers aangeschreven, 3146 van hen vulden een vragenlijst in.  Dat waren wetenschappers, die werkten aan universiteiten en aan andere ter zake doende onderzoeksinstituten zoals NOA en Nasa. 90% kwam uit de VS, 6% uit Canada en 4% de rest van de wereld. Er waren geen wetenschappers uit de Sovjet Unie of India bij en slechts 3 uit China. De steekproef is dus niet representatief voor de wereld.  Er waren ook geen natuurkundigen, scheikundigen  of zonnewetenschappers  bij. In deze vakgebieden kunnen ook wetenschappers werken, die klimaatgerelateerd onderzoek doen.

De 3146 vulden een korte vragenlijst in met negen vragen. Van deze negen vragen waren er slechts twee, die om een stellingname vroegen over het klimaat. De andere vragen gingen voornamelijk over kenmerken van de invuller ( leeftijd, welke graad, welk vakgebied etc.). Deze twee vragen luiden als volgt:

Q1: When compared with pre-1800s levels, do you think that mean global temperatures have generally risen, fallen, or remained relatively constant?
Vergeleken met niveau’s van voor 1800, denk u dat wereldwijd de temperatuur is gestegen, gedaald of relatief gelijk is gebleven?)

Q2. Do you think human activity is a significant contributing factor in changing mean global temperatures?
Denkt u dat menselijk handelen significant bijdraagt aan het veranderen van de gemiddelde temperatuur op aarde?

Nemen we de eerste vraag. Wat zou u antwoorden. Als u zich enigszins hebt ingelezen op het gebied van klimaat/klimaatverandering zegt u “gestegen”. En ook wetenschappers, die in het “kamp” van de “critici” zitten zoals Judith Curry, Pielke jr., Willy Soon, Milton Friedman, John Cristie en vele vele anderen zullen zeggen: gestegen. In kan mij nauwelijks voorstellen dat er wetenschappers zijn, die iets anders zullen aangeven. Ook op de meest kritische blogs kom je zelden iemand tegen, die zegt dat de temperatuur sinds 1800 niet gestegen is. Je verwacht (vrijwel) 100% “gestegen”. Het is een “non question”, de vraag discrimineert niet. Echter tot mijn verbazing waren het maar 90 procent wat “gestegen” aan gaf op deze vraag. Hoe kan dat? Dus bekeek ik de vraag nogmaals en ik realiseerde me dat de vraag niet voldoende precies gesteld was, op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden. “Voor 1800” kan uit gelegd worden als enig moment voor 1800, je kunt ook denken dat bij de periode voor 1800 in ieder geval de warme periode in de Middeleeuwen hoort. En dan is het helemaal niet vreemd dat je “gedaald”antwoord.
Er is nog een andere onduidelijkheid, hier weergegeven, door iemand, die mee deed aan de enquete:
“Questions 1 asks if I think temperatures are warmer than the 1800s, but doesn’t indicate if I’m supposed to compare to today, the last 10 years, the last 50 years, or… Without telling me what I’m comparing to, I cannot answer the question.

Samengevat: vraag 1 is op meerder manieren te begrijpen en is dus niet goed gesteld. Het is typisch een fout van iemand zonder degelijke opleiding in het opzetten van enquetes. Afgezien van dit, zal de meest voor de hand liggende interpretatie leiden tot vrijwel altijd hetzelfde antwoord, ongeacht de al dan niet kritische houding t.o.v. door mensen veroorzaakte klimaatverandering en de ernst daarvan.

Bij de tweede vraag valt allereerst het wordt “significant” op. Wat betekent dit. Doran zegt dat wetenschappers dat precies weten. Hier zijn 31 commentaren van wetenschappers, die de vragenlijst invulde:

  1. “climatic changes are driven by numerous factors. Human activity has a role, but your use of ‘significant’ needs to be defined more specifically“
  2. “First of all, ‘Significant’ is undefined, and to achieve the statistical parameters of sigificance is much of what the debates are about. More importantly, there have been many substantial global temperature changes in times well before humans that we cannot account for. The bigger question is, ‘How much [warming] does human activity add?’”
  3. I assume you mean ‘substantial’ rather than statistically ‘significant.’ I’m not sure how I would answer this if you meant statistically significant. Warmer global temperatures occurred during the hypsothermal when human populations and their influence on the environmental per capital were likely smaller Consequently, I am uncertain about how much of the change in the last 100-200 years are a result of human activity. It is possible that we have provided 5-10% of the change, but I am not sure if that is what you would define as ‘substantial.’
  4. “I believe human activity is a contributing factor, it’s the term ‘significant’ I’m unsure about.”
  5. “I do not know what you mean my significant. I believe humans are affecting the climate, I am not sure how and to what level.”
  6. “I don’ know how to distinguish the effect of human activity from other controls, and I don’t know how you define ‘significant’.”
  7. “I think human activity is a significant component, but I do not know if it is 10%, 25%, 50% or more.“
  8. “I have no doubt that it is a factor, and part of my answer relates to the vagueness of the word ‘significantly’. Certainly natural variability is significant. I don’t think we are yet able to ease out the fraction of warming that is anthropogenic from the fraction that is natural. If the anthropogenic factor is not yet ‘significant’, however one chooses to define that word, I have little doubt that we are moving toward a time when it will become significant.“
  9. “I think it is a factor, but the question is HOW significant a factor? I find much disagreement among knowledgeable people on this question and it is obvious that anthropocentric blame for warming has become a mantra. I know that climate is a very complex, multivariate proposition, so am cautious about assessing the magnitude of ‘our’ contribution. That said, however, I have long argued that pumping various pollutants into the atmosphere is a bad thing and we should clean up our ‘act’ regardless of how much we contribute to warming; we know we contribute to general polluting of the atmosphere with various gases and particulates.”
  10. “It depends on your definition of ‘significant. Is human activity a factor? Yes.”
  11. “Personally I have no doubt that human activity is a contributing factor to increased average MGT, but I cannot evaluate unquantified, qualitative statements like ‘major,’ ‘important,’ or ‘significant’ and disapprove of their use in scientific discussions/conclusions.”
  12. “Significant is a loaded term. Human activity has contributed to the increase in temperature, but how much has this activity impacted the global mean temperature? Additionally, how can one differentiate between human induced warming and the natural rise in temperature following the last glacial maximum? Ultimately, global mean temperatures have risen, with human activity being a likely contributor, but how much of the recorded increase is a direct result of anthropogenic CO2 is unknown.”
  13. “’Significant’ is a relative term. To me, significant means that most of the changing temperature would be attributable to human activity. I’m not sure that can be demonstrated. ‘Significant’ is a word that is open to multiple interpretations.”
  14. “Significant is the key word. it has made a difference, but I am not sure if it is a significant difference or just adding to a natural change in temperatures.”
  15. “That the humans are a contributing factor is clear, as to ‘significant’ is debatable. I base that decision on the variable quality of our dataset and the relatively limited time coverage (e.g. relatively good data in the last 50 years, marginal or ‘corrected’ prior).“
  16. “The atmosphere is a complex system and I am not sure we are accounting for all of the necessary feedbacks that would kick in from human activity. I believe human activity is likely doing something, but I hesitate to say it is ‘significant’.”
  17. “The key word here is ‘Significant’. It seems to be well established that human activity has contributed to CO2 increase (and by implication global warming). What seems to be less well known is the effect of solar variability on the overall heat input to the earth, the CO2 uptake potential of the oceans and what a ‘Normal’ climate change perturbation is. (The younger Dryas for example) Without a doubt, if we keep moving in the direction we have been, we very well may prove out that we are a significant factor in global mean temperature. To say it is a certainty now implies a level of confidence in our understanding of earth and atmospheric processes that I am not sure we truly have. I would clarify, however, that I am answering this from a purely scientific standpoint. i.e. how confident am I in the state of our understanding as to the significance of the human input. From a sociological standpoint, I think we should all we can to try and reduce our footprint from pollution and population st”
  18. “The key word is significant. There have been cyclic warm and cold periods since man has been on earth. The last 10 years the mean temperature has been rather flat, and we have a downward spike this winter. I’m not sure of all the factors going on. I mainly focus on short and medium range forecasting. I am eager to learn more about climate change.”
  19. “The term significant is somewhat ambiguous particularly in comparison to climate changes ithroughout geologic history.“
  20. “The use of the word significant makes me unsure. I know that climate fluctuations are normal, and I’m not convinced that humans are making current temperature changes significantly different.”
  21. “The way that you phrased the question implies that human activity has to be a significant contributor. I think that the data indicates we are contributors but I’m not sure that we understand the background cycles/changes well enough to know how small or how huge our impacts are.“
  22. “There are many natural causes of global climate change, and while humans may impact MEASURED temperatures through actions such as burning fossil fuels and urbanization, it is not clear that these play a SIGNIFICANT role in the climate change that we currently see.”
  23. “Does ‘significant’ mean perceptible or outside the ‘normal range’ of observations. If you choose the latter, then compared to natural processes, peturbations to natural systems that can be attributed to mankind are probably too short term to be geologically significant.”
  24. “What defines significant? If 1-2 degrees F is considered significant then I would agree that human input is significant“
  25. “what do you mean by significant? Statistically? A player in the total rise? sure we are! How much? I am not sure.“
  26. “What is meant by significant? A major contribution, yes, but what is human activity compared with increased solar activity. So far, it is lost in the statistical models.“
  27. “Your use of the word ‘significant’. It seems clear that human activity has caused an increase in CO2 levels. That, in theory, might have caused an increase in global temperature. However, did it? If so, was it the only cause? If it was a cause, was it a significant cause?”
  28. “Tried, but could not use the provided selection of answers to the 2nd question, “Do you think human activity is a significant contributing factor in changing mean global temperature?” The answer is “probably” or “Very Probable”. That’s neither “yes”, “no”, nor “I’m not sure”. I am sure that human impact is very probable. Anyone who is “sure” of either “yes” or “no” is either ignorant or fibbing. “I’m not sure” is equivalent if I know nothing whatsoever or if I know a lot.”
  29. Once again, I find this imprecise and impossible to answer. For example, what level of significance do you mean? If something is unstable or metastable, it may take only a small push (and thus a small contribution) to push the process one direction or another. It this process tips, the contributing factor may seem to be relatively small but may have a large resulting impact. I found it impossible to complete your questionnaire due to these problems.
  30. I responded to your survey. However without defining what is meant by significant, you may get a wide range of responses that agree. I personally believe that humans are influencing climate, that they augment change, and that climate will continue to change irregardless of what humans do. I study glaciers. Earth has had hundreds of continental scale glacier events during its history. Glaciers will continue to experience cycles where they expand and then contract, and then expand again, as they have done many times before, prior to humans evolving. They will also continue to do so long after our species is extinct.
  31. Q2 then asks if I think that humans are “a significant” contributor to warming temperatures, but I can only answer yes or no. I happen to think that we are one among many contributing factors, so I answered yes, but I couldn’t explain this. The third question then asks me why I think humans are a major contributor, but is phrased in such a way that it’s implicit that I’m now listing them as THE significant factor. They are not the primary cause, but I had to stop the survey at this point because it was forcing me to answer queries about why I think they are. As constructed, your responders will be unable to indicate that there are multiple causes to climate change, that climate change is the norm on Earth and has been going on throughout geologic time, and that there is strong evidence to indicate that climate change not only occurred before humans existed, but also was probably more extreme than the event we are living in today

Dit vond ik bijvoorbeeld op het internet ( bron CBS ):

In 2013 is windenergie met 8% gegroeid, en zonnestroom verder geëxplodeerd, met ca 550 MWp aan zonnepanelen begint het significant bij te dragen aan onze duurzame energievoorziening.

Men kan dus iets significant vinden, ook al draagt het minder dan 1% bij.

 

Wat zou u antwoorden op de vraag:  “Denkt u dat menselijk handelen significant bijdraagt aan het veranderen van de gemiddelde temperatuur op aarde?”   Wat ikzelf? Ik zou ja zeggen. Menselijk handelen draagt zeer waarschijnlijk  bij. Het is al gauw significant ( belangrijk ). Voor mij is dat al bij 5%.  Toch ben ik in de ogen van velen een scepticus.

De tweede vraag heeft dezelfde problemen als de eerste. Hij is door het gebruik van “significant” onduidelijk en wat mensen antwoorden hangt af van wat zij onder “significant” verstaan. Ook bij deze vraag zullen velen wetenschappers, die lang niet alle delen van de “consensus” onderschrijven, hetzelfde antwoorden als wetenschappers, die ervan overtuigd zijn dat de recente opwarming van de aarde zeer fors is, versterkt door zal zetten, bij onveranderd beleid, dat dat komt door de mens en voor het overgrote deel door de uitstoot van broeikasgassen en dat dat rampzalig zal zijn.

Vraag 2 had als mogelijke antwoorden ja, nee, ik ben er niet zeker van. De vraag werd door 82% met ja beantwoord.

Een eerste samenvatting.

Het onderzoek van Doran/Zimmerman bestaat eigenlijk uit twee vragen. Beide vragen zijn onduidelijk, op meerdere manieren te interpreteren. Beide vragen zullen bij de meest voor de hand liggende interpretatie door vrijwel iedereen hetzelfde worden beantwoord, ongeacht hun ideeën over  klimaatverandering.

En hiermee zou het verhaal over dit “onderzoek” op moeten houden. Het is zeer bedenkelijk dat dit een master thesis is. Het had nooit tot een publicatie  mogen leiden. Het is onbegrijpelijk dat dat is gebeurd. Hoe moeten  studenten tot volwaardige wetenschappers worden opgeleidt als twee flodder vragen, die tot totaal nietszeggende antwoorden leiden  blijkbaar tot erkenning leiden en een artikel in een wetenschappelijk journaal. Wat nog erger is er is geen enkele op de voorgrond tredende klimaatwetenschapper, die dit “onderzoek” heeft afgewezen.  Sterker nog, er werd schaamteloos gebruik van gemaakt:

“..Research shows that more than 97% of scientists actively publishing in the field agree that climate change is real and human caused.

It would be an act of recklessness for any political leader to disregard the weight of evidence and ignore the enormous risks that climate change clearly poses.” (Trenberth et al – WSJ)

Dat hier het Doran/Zimmerman onderzoek wordt bedoeld, zal ik later aantonen.

En waar komt die 97% nu vandaan.

Op de vragen 1 en 2 werd met 90%  resp 82% met ja geantwoord. Dus waar is de 97%?

Doran en Zimmerman gebruikte daarvoor hun vraag 5 en vraag 9:

Q5 Which percentage of your papers published in peer reviewed journals in the last 5 years have been on the subject of climate change?  
A:  1) less than 50% 2) 50% or more 3) not applicable

Q9 Which category best describes your area of expertise?
1) Hydrology/Hydrogeology  2) Geochemistry 3) Geophysics4) Paleontology 5) Economic Geology (coal/metals/oil and gas) 6) Soil Science 7) Oceanography/MarineGeology 8) Environmental Geology 9) Geology/Planetary Science 10) Climate Science 11) Geomorphology  12)General Geology  13) Structure/Tectonics* 14) Petrology* 15) Sedimentology/Stratigraphy 16 Atmospheric Science* 17) Quaternary Geology*  18) Meterology* 19) Geography/Archeaology/GI 20 Engineering (Envr/Geo/Chem)* 21 Ecology/Biogeochemistry* 22) Glacial Geology* 23) Mineralogy*  24) Volcanology*  25) Other (*write in description)

Bij Q5 antwoorden antwoorden 244 respondenten meer dan 50%. Hierbij werd vraag 1 door 95% met “meer dan 50%” beantwoord en 92% vraag 2.

Bij Q9 identificeerde 144 zich als klimaatwetenschapper. Hier werd vraag 1 door 95% en vraag2 door 88.6% met ja beantwoord.

Tenslotte nam men de doorsnee van deze twee groepen en op die manier kregen ze de groep binnen de invullers van de vragenlijst, die zichzelf allereerst als klimaatwetenschapper zagen en van wie, de afgelopen 5 jaren, minstens de helft van hun publicaties op het klimaat gebied waren. Deze groep bestond uit 77 personen. 75 ofwel 97% van hen bevestigden vraag 2. Doran/Zimmerman vond de mening van deze 77 personen het belangrijkst omdat dit diegenen waren met de meeste kennis/expertise op het gebied van het klimaat. Deze 97% werd naar buiten gebracht.

Tja wat moet ik daar nog van zeggen. Dat 98 % van de wetenschappers, die de vragenlijst hebben ingevuld dat voor lul hebben gedaan. Dat een wetenschapper, die na 30 jaar publicaties, zich meer op onderwijs richt, niet “expert” genoeg is, dat iemand, afgestudeerd in politicologie, maar werkend voor een of ander klimaat instituut (ja, die zijn er), zo maar bij die 77 uiteindelijk meegetelde personen zou kunnen horen. Dat iemand, die zichzelf vooral als theoretische natuurkundige ziet en een baanbrekend artikel publiceerde over de stralingsbalans van de aarde, niet meetelt. Doran, Ph.D. , Professor of Geology and Geophysics at Louisiana State University zou zichzelf heel wel klimatoloog kunnen noemen en op grond van het stukje in EoS, waar het hierover gaat ook tot de 77 groep kunnen behoren…….. Zucht.

Samenvatting

Twee, niet helder geformuleerde, op meerdere manieren uitlegbare vragen. Beiden vragen zijn niet discriminerend en zullen bij de meest voor de hand liggende interpretatie vrijwel altijd hetzelfde antwoord opleveren, ongeacht het standpunt van de geënquêteerde t.o.v klimaatverandering. Van de eerst ruim 3000 geënquêteerden bleven er naar nogal arbitraire expert criteria nog 77 over. Van deze 77 kunnen we alleen maar zeggen dat 75 daarvan:

1) zichzelf op de eerste plaats klimaatwetenschapper vinden en in de laatste 5 jaar 1 of meerdere publicaties op hun naam hadden op het gebied van klimaatwetenschap.

2) dat zij op de vraag: “Denkt u dat menselijk handelen significant bijdraagt aan het veranderen van de gemiddelde temperatuur op aarde”, ja antwoordde.

77! Alleen al in Nederland zullen er meer klimaatwetenschappers zijn. (b.v bij het Institute for Marine and Atmospheric Research (IMAU) van de UU zijn er 31 professoren en onderzoekers werkzaam). Dan komen die ook nog vrijwel uitsluitend uit de VS.

Vraag 2 sluit niet eens uit, dat er iemand is, die meent dat de gemiddelde temperatuur is gedaald dankzij menselijk handelen, en dan ook ja zal zeggen.

Dit geeft natuurlijk geen enkele duidelijkheid over de mening van de klimaatwetenschappers over CAGW: katastrofale, door de mensen veroorzaakte, opwarming

Nog even terug over wat Trenbert e.a schrijven.

“..Research shows that more than 97% of scientists actively publishing in the field agree that climate change is real and human caused.

It would be an act of recklessness for any political leader to disregard the weight of evidence and ignore the enormous risks that climate change clearly poses.” (Trenberth et al – WSJ)

Het “activily publishing” geeft aan dat het Doren/Zimmermam onderzoek wordt bedoeld.
1.”scientists actively publishing in the field”. Doran/Zimmerman filterde 244 personen uit het totaal van ruim 3000, die actief publiceerde. In werkelijkheid kunnen dat er meer zijn geweest, omdat als iemand meer publiceerde op een ander gebied, bijv. meteorologie, hij/zij niet meetelde. 92% en niet 97% zei ja om de vraag “Denkt u dat menselijk handelen significant bijdraagt aan het veranderen van de gemiddelde temperatuur op aarde”
2. “klimaatverandering is echt en door de mens veroorzaakt” is echt iets anders als “de mens draagt significant bij aan het veranderen van de gemiddelde temperatuur op aarde”
3. De suggestie dat die 97% vindt dat er enorme risico’s zijn door klimaatverandering stoelt nergens op. Nergens vraagt Doran/Zimmerman waaruit die klimaatverandering  bestaat, hoe groot of ernstig die verandering is, en of er toekomstige risico’s zijn en hoe groot deze zijn.

Hier nog wat commentaar van wetenschappers, die de enqûete invullen:

  1. “I have answered some questions from your survey and some I have not answered because they are vague.”
  2. Your first question is ill-posed in that it does not define the periods for temperature that need to be compared. Pre-1800’s leaves 4 billion years to consider. I answered anyway.
  3. “This was a very simplistic and biased questionnaire.”
  4. “Climate is a very complex system with many variables including sun radiation cycles, ocean temperature, and possibly other factors that we are not even aware of.There are studies and data out there that are being overlooked by the IPCC. Ultimately, maybe we are the biggest cause or maybe we are not, but the current push of saying that human activity is the cause is interfering with an unbiased and scientific evaluation.”
  5. “..Science is based on scepticism and experimental proof. Whereas human GHG emissions certainly have a warming effect, the breakdown between natural and anthropogenic contributions to warming is poorly constrained.Remember that the warming since 1650 AD (not 1900) is part of a real ‘millennial cycle’ whose amplitude cannot yet be explained by any quantitative theory.Also, the computer climate models are both too complex to be readily understood and too simple to describe reality.

    Believing their results is an act of faith…”

  6. “..Science is not based on votes or consensus. Irrelevant question. Besides, which scientists do you regard as relevant?..”
  7. “After thinking a while about the questions, I wish that I had not participated in the survey because of the way that the questions could be misconstrued.”

  8. “As I indicated in my survey responses, every scientist I work with is convinced that human activity is a factor influencing global warming, but it is also well known that the causes extend beyond human activity to include astronomical cycles which we had no part in creating and which we are powerless to stop. I have not found anyone who could tell me what percentage of the warming we’ve seen so far is attributable to natural vs. human causes, however.

    I feel that the scientific community has not been totally forthcoming in public statements about acknowledging the dual causes of global warming, and that someday people will realize that no matter what we do, we will never stop global warming entirely because a good fraction of the causes are natural and not anthropogenic.

    I’m afraid that at that point people will feel misled by scientists and politicians who have implied, essentially, that “we caused it, by cleaning up our act we can stop it.”

    I feel that this is a recipe for public disillusionment with the science community, and is a mistakeon our part.

Dat laatste lijkt mij o, zo waar.
Wat denk u dat een flut van een enqûete, gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift voor aardwetenschappen doet met het respect voor wetenschappers.  Hoe geloofwaardig blijven ze. En als wetenschappers dat rustig gebruiken alsof het een gedegen bron is. Ik weet wat het met mij doet. Ik heb b.v. geen vertrouwen meer in Trenbeth.

Tenslotte een groep wetenschappers rond Trenbeth wordt aangeduidt met “the team”. Wat vind u van deze reactie bij de enqûete:

40.“I am on the team. Your survey is most appropriate and I am honoured to have been asked to participate.”

10 jaar versnelling

2006

Gletsjers Groenland smelten steeds sneller

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 17 febr. De grote gletsjers van Groenland stromen steeds sneller naar zee…………………………………………Van sommige toch al uitzonderlijk snel stromende gletsjers bleek de snelheid tussen 1996 en 2005 praktisch te zijn verdubbeld: van 6 naar 12 kilometer per jaar. Bovendien bleek het gebied waar de ijskap van Groenland ’s zomers smelt aanzienlijk te zijn uitgebreid. Ook duurt het smeltseizoen er langer Van sommige toch al uitzonderlijk snel stromende gletsjers bleek de snelheid tussen 1996 en 2005 praktisch te zijn verdubbeld: van 6 naar 12 kilometer per jaar. Bovendien bleek het gebied waar de ijskap van Groenland ’s zomers smelt aanzienlijk te zijn uitgebreid. Ook duurt het smeltseizoen er langer (wetenschapper Eric Ragnot) link-nrc

2007

Poolkap smelt sneller dan voorspeld

De ijskap aan de Noordpool smelt sneller dan klimaatmodellen voorspellen, zeggen Amerikaanse onderzoekers. In het vakblad Geophysical research Letters schrijven poolexpert Julienne Stroeve en haar collega’s dat de poolkap 30 jaar voorloopt op de simulaties. Uit oude gegevens en satellietmetingen blijkt dat het poolijs drie keer sneller smelt dan verwacht. …………………………………………De VN-klimaatcommissie IPCC voorspelt in haar rapporten dat de poolkap vanaf 2050 ‘s zomers compleet kan verdwijnen. Volgens onderzoekster Julienne Stroeve van de Universiteit van Colorado is die schatting aan de lage kant. ’Het ijs verdwijnt misschien veel sneller dan de IPCC-berekeningen voorspellen’, zegt ze in een persbericht. Dat heeft dramatische gevolgen. link

2008

Gletsjers smelten steeds sneller

ANP

Zürich, 16 maart. De gletsjers in de wereld smelten angstaanjagend snel. Het tempo waarin ze verdwijnen, lijkt de afgelopen jaren steeds sneller te gaan. Dit beklemtoont de directeur van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP), Achim Steiner. link-nrc

 2009

Noordpool smelt sneller

Het ijs op de Noordpool zal binnen tien jaar zo snel smelten, dat er een zee ontstaat die zomers niet bevriest. Daar zou je dan dus kunnen varen.

Over twintig jaar zal al het ijs in de zomermaanden weg zijn op de Noordpool. Dat zegt een Britse onderzoeker die het ijs heeft bestudeerd. Het was al bekend dat de aarde opwarmt en dat de ijskappen smelten. Maar dat het zó snel zal gaan, dat is nieuw. link-jeugdjournaal

2011

Poolijs smelt sneller door opwarmend zeewater

Redactie − 04/07/11, 02:38
 Warmer wordend zeewater zal een snellere afname van poolijs veroorzaken dan tot nu toe werd aangenomen. Dat meldt een team onderzoekers van de universiteit van Arizona. link-trouw

2012

IJskap smelt sneller dan gedacht

Aangepast op
Binnenland

De ijskappen van Groenland en Antarctica smelten drie keer zo snel als in de jaren negentig. Dat concludeert een internationaal team van veertig onderzoekers, onder wie fysici van de Universiteit Utrecht en de Technische Universiteit Delft. link-nos

2013

Smelten van ijskappen op Antarctica niet te stoppen

Bewerkt door: redactie − 19/05/14, 20:13  − bron: IPS
© afp.

Het ijs op Antarctica smelt veel sneller dan gedacht. Het zuidpoolcontinent verliest ieder jaar 159 miljard ton ijs. Dat is twee keer zoveel als bij de laatste metingen. Door het smeltwater stijgt de zeespiegel jaarlijks met 0,45 millimeter. link-trouw

2014

‘IJskappen smelten sneller dan ooit’

De ijskappen op Groenland en Antarctica smelten sneller dan ooit. Dat zou blijken uit metingen met behulp van satellieten……………..”Sinds 2009 is het volume van ijsverlies in Groenland toegenomen met de factor twee en in het westen van Antarctica zelfs met een factor drie”, verklaart hoofdonderzoeker Veit Helm in de Britse krant The Guardianlink-nu

 2015

Gletsjers op Antarctica smelten sneller

Sinds 2009 is op Antarctica het aantal gletsjers dat sneller is gaan smelten flink toegenomen. De verandering draagt duidelijk bij aan de mondiale zeespiegelstijging.

Een deels Nederlandse groep onderzoekers beschrijft vandaag in het tijdschrift Science de omslag die zich vijf jaar geleden voordeed in het grote kustgebied in het zuiden van het Antarctisch schiereiland…..link-nrc

Gletsjers smelten nóg sneller dan gedacht

Gletsjers smelten in recordtempo. Sinds de eeuwwisseling zijn ze sneller geslonken dan ooit in de afgelopen 120 jaar is gemeten……………..Volgens Zemp gaat in de hele wereld jaarlijks evenveel gletsjerijs verloren als er nu in de Alpen ligt. link-volkskrant

Update 1 : 11-05-2016

Je bent nog niet klaar met je lijstje of het KNMI doet een dut in het zakje:

9 mei 1916

IJssmelt Antarctica in volgende eeuw rampzalig

Antarctische ijskappen verliezen veel sneller ijsmassa dan de IPCC voorspeld heeft………..
commentaar: waar het KNMI dit vandaan haalt, ik zou het niet weten, het staat in elk geval niet in de aangehaalde studie
…………In een  studie, die onlangs is verschenen in het tijdschrift Nature, is aangetoond dat  de afbraak van de Antarctische ijskap veel sneller plaatsvindt………
commentaar: hou halen ze het in hun hoofd, in de studie wordt helemaal niets aangetoond.  In de studie wordt een model gebouwd. In dat model hebben ze wat warme oceaanstromen bedacht, samen met wat smeltend oppervlakte water. Dat zou ook een paar miljoen jaar geleden zijn gebeurd, toen de zeespiegel meters hoger was. Met het model lukte het de zeespiegel te laten stijgen zodat het correct de situatie nabootste van miljoenen jaren geleden. Oude modellen lukte dan niet, omdat toen het gehalte aan CO2 30% lager was als nu. En ja, alle modellen hebben nu eenmaal die CO2 nodig om de boel op te warmen en te laten smelten. Het nieuwe model laat nu ook hopen ijs smelten in de komende tijd. Daar is kennelijk geen CO2 voor nodig. Maar omdat het in het model zit, kunnen we het wel de schuld geven.
Nogmaals het is in een model waar die ijskap smelt, niet in het echt.
De laatste publicatie (na een aantal eerdere publicaties, waarin steeds meer ijs smolt), die over GEMETEN veranderingen van de hoeveelheid Antarctisch landijs gaat, laat een groei zien:
Mass gains of the Antarctic ice sheet exceed losses

Nog maar wat metingen afwachten

Nog een klein eiland en zijn energievoorziening: Fair Isle

Na het onderzoek van de energievoorziening van El Hierro (  http://www.kleurrijkewiskunde.nl/blog/el-hierro-en-zijn-energievoorziening/ ) nu een nog kleiner eiland. Met wat googlen vind je wel een tiental eilanden die volledig duurzaam gaan of zullen gaan. Fair Isle is daar niet bij. Toch lijkt het een van de succesvolste.

Het eiland is 7,68 km^2  klein en heeft  een minieme bevolking. Er wonen nu 55 mensen. Tot voor kort waren dat er 70. Ze proberen nu met een actie dit aantal terug te krijgen.

De energievoorziening is met name succesvol omdat het zelf bedruipend lijkt te zijn en voor de bewoners niet extreem duur.

Al in 1982 werd er een 60 kW windturbine geplaatst, die de tot dan toe door diesel turbines verzorgde energievoorziening deels moest vervangen.
Deze diesels hadden een vermogen van 20 kW en 50 kW. Die stonden enkele uren ’s ochtends en van zonsondergang tot 23.00 uur aan.
Na de nodige opstart perikelen funktioneerde het systeem goed. Als er voldoende wind was kwam alle stroom van de turbine, anders draaide de diesel. Aan en afschakelen was automatisch geregeld. Slim was het aanleggen van 2 elektriciteitscircuits. Bij overproduktie van de windturbine kon het tweede circuit  gebruikt worden voor verwarming. Er werden 3 tarieven gebruikt. Het hoogste tarief als de dieselturbine was ingeschakeld, het laagste voor de overproductie.

fair isle 1

In de tweede tabel kun je zien dat gedurende de jaren 83-96 zo’n driekwart van de electriciteit door de windturbine werd geleverd. Het stroomverbruik verdrievoudigde, vooral door de zeer goedkope stroom voor verwarmingdoeleinden. Dit moet het verbruik voor verwarming met fossiele brandstoffen verlaagd hebben.

In 1996 werd er een tweede windturbine van 100 kW bij gebouwd, betaald uit de winst van de eerste. Hieronder is een voorbeeld factuur van de winter 2001/2002 :

Fair Isle Electricity Company Ltd
Sample electricity charges for 2001/2002 winter quarter
(Consumer uses more electricity than average)

Quantity Description Rate Amount VAT% VAT amt
1,211 Windmill standard units 0.05 60.55 5.00% 3.03
605 Diesel generator units 0.13 78.65 5.00% 3.93
2,000 Heating units – Band A 0.03 60.00 5.00% 3.00
1,000 Heating units – Band B 0.025 25.00 5.00% 1.25
647 Heating units – Band C 0.00 0.00 0.00
1 Service Charge 21.40 21.40 5.00% 1.07
Sub Total 245.60
VAT Total 12.28
TOTAL 257.88

Je ziet duidelijk in de tabel hierboven de verschillende tarieven. In het “overschot” tarief zijn zelfs 3 trappen. Na een verbruik van 3000 kW wordt het zelfs gratis.
data207

In dit overzicht van 2001/2003 is goed te zien dat het aandeel van de elektriciteitsproductie met diesel (blauw-paars) klein is.

Voor nog wat meer info:
FAIR ISLE ELECTRICITY COMPANY Ltd.

Samenvatting

Fair Isle genereert meer dan  80 procent van zijn elektriciteit m.b.v wind. Door een dubbel elektriciteitsnet kan als het veel waait, de overproductie gebruikt worden voor verwarming. Dit is dan zeer goedkoop en vervangt andere fossiele verwarmingsbronnen. Het systeem is dus deels aanbod gestuurd. De tijd dat elektriciteit beschikbaar is kon ook uitgebreid worden. Hoewel de laatste cijfers uit 2003 zijn, lijkt het erop dat het nog steeds uiterst betaalbaar is. Het lijkt ook bruikbaar voor de ( weinige) voertuigen op het eiland als die elektrisch zouden worden. Vooral door zijn eenvoud, zonder dure opslag technieken, is het systeem succesvol.

El Hierro en zijn energievoorziening

El Hierro is het kleinste van de Canarische eilanden. In 2014 was het volop in het nieuws:

Het 1e eiland dat op 100% duurzame energie draait: El Hierro

Spaans eiland draait voor 100 procent op groene stroom

Canarisch eiland krijgt 100 procent schone energie

De volkskrant had een serie met als kop:

Hoe gaan mensen om met klimaatverandering? De Volkskrant reist met een cameradrone de wereld rond om dat te laten zien. En presenteert de harde feiten en de beste bronnen.

met als een van de items: “El Hierro: Het groenste eiland ter wereld”

Waar gaat het nu precies over?

Het zuidelijkste Canarische Eiland, El Hierro, staat op het punt (2014 ) als eerste eiland ter wereld op 100% hernieuwbare energie te gaan draaien. Windmolens en hydro-energie uit een hooggelegen krater/waterbekken moeten volgende maand de energievoorziening van het eiland onafhankelijk maken van de jaarlijkse 40.000 vaten olie die daar nu nog voor nodig zijn.

Wanneer de windmolens meer elektriciteit opwekken dan direct nodig is, wordt het overschot gebruikt om water van een laag gelegen reservoir op te pompen naar een 700 meter hoger, in een oude vulkaankrater gebouwd reservoir, gepompt. Bij te weinig of geen wind laat men het water van het hoog gelegen basis naar beneden stromen en worden er turbines aangedreven om elektriciteit te produceren.
de molens
De vijf molens, die op El Hierro geïnstalleerd zijn. Het vermogen, dat wil zeggen de hoeveelheid elektriciteit, die bij ideale wind, geproduceerd kan worden, is 11.3 Mw/h
reservoirs-d-eau_leeg
Het in een krater gelegen spaarbekken, net voordat het in gebruik werd genomen
El Hierro reservoir vol
Het reservoir, deels gevuld
reservoir beneden
het reservoir beneden, met de pijpleiding vanaf het bovenste reservoir

Controle van feiten en bronnen

Wat zijn nu volgens de Volkskrant de harde feiten, wat zeggen de beste bronnen en klopt het ?

Allereerst is volgens de Volkskrant de bevolking van El Hierro is de laatste 3 jaar afgenomen van 10000 naar 6000.
Op de Spaanse wikipedia vond ik, als bevolkingscijfer voor El Hierro voor 2015:  10587 (bron is het INE, het Spaanse bureau voor de statistiek). Dus geen 6000.
Bij de Franse wikipedia vond ik het aantal inwoners in 2011 :10 995 (bron het statistiek buro van de Canarische eilanden).
Wat mij het meest verbaasd is dat de Volkskrant journalist niet opmerkte dat zijn bewering niet correct kon zijn. Hij was op El Hierro voor interviews en voor een kekke video met een drone. Stelt u zich eens voor dat bijna de helft van de bewoners in uw stad, dorp, straat in drie jaar tijd verdwenen is. Hoe zou dat eruit zien? Hoe opvallend zou dat zijn?

En dan, volgens de Volkskrant: “We kunnen de behoefte van ons hele eiland dekken”, zegt Alpidio Armas González, tot deze zomer voorzitter van de eilandregering, de Cabildo. “De lokale vraag naar stroom is 6 tot 7 megawatt. We produceren straks 11,3 megawatt, dus meer dan genoeg.”

Dit is uit een Portugees onderzoek naar de installaties op El Hierro:
 • The Turbine Capacity Plant is made by 4 Pelton groups
of 2,830 kW of power each, for a total power of 11,32
MW and the maximum flow during generation is 2.0m³/s
with a gross head of 655 metres.
• The Wind Farm is constituted by a set of 5
aerogenerators (Enercon E-70wi) each th 2.3 MW of
power which makes a total power of 11.5 MW.
En hieruit blijkt dat het vermogen ruim 11 MW is, zowel van de wind- als van de waterturbines. De vraag fluctueert dagelijks zo tussen 3.5 en 6.5 MW. Het lijkt in orde wat Gonzales hier  zegt, maar helaas nee. Vermogen zegt niets over wat er feitelijk aan energie geproduceerd kan worden. Deze opmerking kan niet genoeg benadrukt worden. Men verward vaak al te graag vermogen en feitelijke productie bij windmolens.  Vermogen van een windmolen wil zeggen de maximale mogelijke produktie, dus produktie onder ideale windomstandigheden. In de praktijk leveren windmolens ergens tussen de 15 en 30 % (de capaciteit factor) van de maximale productie. Hiermee is direct duidelijk dat het systeem nooit alle elektriciteit kan leveren die er op El Hierro nodig is . Waarom?  De windmolens leveren gemiddeld tussen de 15% van 11.5 MW en 30% van 11.5 MW dat is tussen de 2 MW en 3.5 MW en dus minder dan de gemiddelde vraag van zo’n 5MW. Er zal dan ook niet meer dan genoeg, maar te weinig worden geproduceerd. Het hydro- gedeelte is voor deze berekening niet van belang, omdat er eerst water met behulp van door windmolens  geproduceerde elektriciteit omhoog gepompt moet worden. Dit rekensommetje kan iedereen maken. Iedereen had kunnen weten voordat het systeem in werking trad, het nooit 100% van de benodigde elektriciteit kon leveren.

en voorts
” We hebben dankzij onze reservoirs een stroombuffer van vier dagen, aldus González. “En het komt zelden voor dat het hier op El Hierro vier dagen niet waait.” 

wind

In Juli-Sept 2015 werd er nooit meer dan 7MW vermogen opgewekt. In Okt-Nov gemiddeld minder dan 1MW. In deze periode waaide het vrijwel constant te weinig om elektriciteit te produceren. Deze windstille periode komt jaarlijks terug Ook in andere maanden van het jaar komen windstille periodes van meerdere dagen voor. Een periode van 2 maanden met weinig wind is heel normaal. Daarbij komt dat de buffer niet meer dan 2 dagen lijkt te zijn, bij een halfvolle tot volle reservoir boven en een leeg reservoir beneden. Het reservoir beneden met de helft van de capaciteit van het reservoir boven is de beperkende factor.

Het eiland is niet langer meer afhankelijk van de bestaande energiecentrale, die draait op dure, vervuilende dieselolie die nu per tankerschip moet worden aangevoerd

Het is maar goed dat deze vervuilende energiecentrale er nog is. Hier ziet u namelijk wat er is gebeurd sinds het volledig in werking treden van het wind-hydro systeem

prestaties

Dat is nogal schokkend. Sinds het systeem in vol bedrijf is (27 juni 2015 ) tot 1 januari 2016 heeft het slechts 30,7% van de benodigde elektriciteit geleverd. De rest 69,3% werd geleverd door de diesel energiecentrale.
De data is afkomstig van Red Eléctrica de España (REE) De capaciteitsfactor van de windturbines was 13.2%, van de hydro installatie 1,5%.

De Volkskrant:
De regering kijkt dan ook verder. Waarom zou je de overcapaciteit aan stroom straks niet duurzaam inzetten? We kunnen onze stroom niet aan andere eilanden verkopen (de zeeën rond El Hierro zijn te diep voor stroomkabels), maar we kunnen wel nog meer water maken, irrigatiewater voor biologische landbouw.

Gezien het voorgaande: een utopie.

Ook gaan we de mobiliteit verduurzamen, zegt González. ‘In 2020 mogen er alleen nog elektrische auto’s op El Hierro rondrijden.

Nog een utopie. Er is gewoon niet voldoende hernieuwbare energie. Dat nog afgezien van de dure aanschaf van elektrisch aangedreven automobielen. Zo rijk zijn de bewoners niet.

De Herreños mopperen ook omdat de stroomproductie goedkoper wordt, maar de prijs niet omlaag gaat. Die wordt in Spanje nu eenmaal landelijk vastgesteld, zegt González. Maar omdat El Hierro tweederde van de centrale bezit blijft de winst op het eiland.

Dat de Herreños mopperen is heel wel mogelijk. Dat de prijs niet omlaag gaat, klopt. Spanje kent nog een voor iedereen dezelfde prijs. En daar mogen de Herreños blij om zijn. De reële prijs voor hun Kilowatts  is onmogelijk te bepalen, maar hoog is hij. Het projekt kostte 82 miljoen euro. Voor exploitatie en afschrijvingen zou de maatschappij, die de installaties beheert 7 miljoen euro per jaar  van de Spaanse overheid krijgen. Dat alleen al betekend een prijs, voor de Spaanse belasting betaler,  van zo’n 40 cent per kilowatt.
Tja winst?

Samenvatting

El Hierro is ver verwijderd van 100% hernieuwbare elektriciteit. Momenteel is het zo’n 32%. Alles wijst erop dat met de huidige installaties dit nooit boven de 50% uit kan komen. Zinvolle uitbreiding lijkt nauwelijks mogelijk. Hierdoor is het gebruik van elektrische auto’s onzinnig. Wat betreft 100% groen of 100% hernieuwbare energie: elektriciteit is maar een deel van de energie, die verbruikt wordt. In Nederland is dat nog geen 20% van het totale energieverbruik. In El Hierro zal dat hoger liggen (weinig verwarming, weinig industrie) . Maar het percentage hernieuwbare energie zal nu, met die 32% hernieuwbare energie via elektriciteit, ergens tussen de 10 en 20% liggen. Niet hoger. El Hierro is niet groen.
Zelfs als de Volkskrant onderzoekachtige journalistiek bedrijft is dat uiterst onbetrouwbaar. In ieder geval hier.

Nog veel, veel meer informatie kunt u vinden op de website euanmearns.com. Zij hebben een heel dossier over El Hierro http://euanmearns.com/el-hierro-portal/
Het is een prachtig voorbeeld van gedegen onderzoeksjournalistiek.

Tenslotte kunt u ook real time zien hoe en waarmee elektriciteit wordt gegenereerd op El Hierro:

EL HIERRO LIVE GRIDelheirro live grid

Kleine eilanden en klimaatverandering

Het volgende is het begin van een artikel uit de Volkskrant.  Het is een van de vele, vele artikelen waarin, het klimaat,  juister klimaatverandering, of nog juister, want dat is wat uiteindelijk bedoelt wordt, het door de mens, middels uitstoot van broeikasgassen veranderende klimaat, rampen veroorzaakt.

—————————————————

Gezin uit Tuvalu eerste klimaatvluchtelingen ter wereld

Door: Sterre Lindhout 14 augustus 2014, 06:00

Leden van een gezin uit Tuvalu, deel van het tropische eilandenrijk Polynesië, hebben onlangs op klimatologische gronden een verblijfsvergunning in Nieuw-Zeeland gekregen. Daarmee zijn zij de eerste officiële klimaatvluchtelingen ter wereld.

Wetenschappers verwachten dat miljoenen hun voorbeeld zullen volgen, als de opwarming van de aarde in het huidige tempo doorgaat. Maar een internationaal juridisch kader voor dit type vluchtelingen ontbreekt.

De gemiddelde Europeaan is zich er misschien niet dagelijks van bewust dat de stijgende zeespiegel van de Stille Oceaan op het punt staat hele eilandengroepen te verzwelgen ….


Laten we een en ander eens nader bekijken.

Tuvalu is een land, een eilandenrijk. Het bestaat uit meer dan 100 eilandjes, maar is slechts 26 km2 groot. Er wonen 10640 ( 2012) mensen.
Hier een kaart van de verschillende atollen en eilanden:

Tuvalu-Regional-Map.gif

Funafuti is het grootste atol en de hoofdplaats. De maximale hoogte boven de zeespiegel is slechts 5 meter.

Het is duidelijk dat deze mini eilanden uitermate kwetsbaar zijn voor  stormen.

En hoe zit het nu precies met de kwetsbaarheid ten gevolge van zeespiegelstijging. Hier zijn twee grafieken over zeespiegelstijging:

12_15_seaLevel_gif
aviso-sea-level-rise

De eerste grafiek geeft de hoogte van de  zeespiegel van 1850 tot 2000. De stijging is min of meer lineair. De stijging is ongeveer 1.7 mm per jaar. De metingen komen van peilschalen. De meting is relatief: Het land waarop de peilschaal is aangebracht kan ook stijgen of dalen.
De tweede grafiek geeft de stijging van de zeespiegel weer, zoals gemeten door satellieten. De metingen zijn van 1993-2016. Ook hier is er weinig van een versnelling te zien. De gemiddelde stijging is 3.4 mm per jaar. Tot nog toe heb ik geen verklaring gezien van deze verschillen. De grafieken komen van NASA.

Ik was ook nieuwsgierig of er iets bekend is over de hoogte van de zeespiegel van voor 1800 en vond een onderzoek over de zeespiegelhoogte van de laatste duizend jaar, juist in het gebied waar ook Tuvalu ligt:

Sea-Level Changes over the past 1,000 Years in the Pacific
Author(s): Patrick D. Nunn
Source: Journal of Coastal Research, Vol. 14, No. 1 (Winter, 1998), pp. 23-30
Published by: Coastal Education & Research Foundation, Inc.
Stable URL: http://www.jstor.org/stblea/4298758

Volgens dit onderzoek fluctueerde de zeespiegel en was tussen het jaar 1000 en het jaar 1400 in het gebied zo’n 90 centimeter hoger dan nu. Nu is Tuvalu al minimaal 2000 jaar bewoond. Kennelijk doorstonden de eilanden niet alleen een zeespiegelstijging tot 90 centimeter boven de  huidige, maar werd ook de bevolking niet weggevaagd.

Terug naar de zeespiegelstijging van 1850 tot nu. Kennelijk zo’n 30 centimeter. Wat heeft dat gedaan met de eilanden. Hiervoor vond ik een ander onderzoek:

Coral islands defy sea-level rise over the past century: Records from
a central Pacific atoll
P.S. Kench1, D. Thompson1, M.R. Ford1, H. Ogawa1, and R.F. McLean2
1School of Environment, The University of Auckland, Private Bag 92019, Auckland 1142, New Zealand
2School of Physical, Environmental and Mathematical Sciences, University of New South Wales, Canberra, ACT 2600, Australia

Het onderzoek gaat over Funafuti, het hoofd atol van Tovulu ( zie kaart hierboven)

Het kijkt of de verschillende eilanden van de atol van grootte zijn veranderd in de periode 1897-2013. Hier een deel van de samenvatting:

We analyzed six time slices of shoreline position over the past 118 yr at 29 islands of Funafuti Atoll to determine their physical response to recent sea-level rise. Despite the magnitude of this rise, no islands have been lost, the majority have enlarged, and there has been a 7.3% increase in net island area over the past century (A.D. 1897–2013). There is no evidence of heightened erosion over the past half-century as sea-level rise accelerated. Reef islands in Funafuti continually adjust their size, shape, and position in response to variations in boundary conditions, including storms, sediment supply, as well as sea level. Results suggest a more optimistic prognosis for the habitability of atoll nations and demonstrate the importance of resolving recent rates and styles of island change to inform adaptation strategies.

Hoewel er onderling grote verschillen zijn, sommige eilanden zijn kleiner geworden, sommige groter is de totale oppervlakte toegenomen met 7,3%. Er is gebruik gemaakt van kaarten, die een Engelse expeditie in 1897 maakten, luchtfoto’s uit 1943, 1971 en 1984 en satelliet waarnemingen uit 2005 en 2013. Hierdoor kon je ook zien dat periodes van afname van landoppervlak opgevolgd werden door periodes van toename en andersom.

Hoe kan dat nu, de zeespiegel stijgt en de eilanden worden gemiddeld groter ?

Voor meer duidelijkheid over dit raadsel halen we er een echte wetenschapper bij:

“No other work of mine was begun in so deductive a spirit as this; for the whole theory was thought out on the west coast of S. America before I had seen a true coral reef. I had therefore only to verify and extend my views by a careful examination of living reefs. But it should be observed that I had during the two previous years been incessantly attending to the effects on the shores of S. America of the intermittent elevation of the land, together with the denudation and deposition of sediment. This necessarily led me to reflect much on the effects of subsidence, and it was easy to replace in imagination the continued deposition of sediment by the upward growth of coral. To do this was to form my theory of the formation of barrier-reefs and atolls.” (Darwin, 1887, p. 98, 99)

Voor een wat modernere taal en verdere toelichting wenden we ons tot Willis Eschenbach, geen moderne echte wetenschapper, maar een zeldzaam bekwame onderzoeker:

Regarding atolls and sea level rise, the most important fact was discovered by none other than Charles Darwin. He realized that coral atolls essentially “float” on the surface of the sea. When the sea rises, the atoll rises with it. They are not solid, like a rock island. They are a pile of sand and rubble. There is always material added and material being lost. Atolls exist in a delicate balance between new sand and coral rubble being added from the reef, and atoll sand and rubble being eroded by wind and wave back into the sea or into the lagoon. As sea level rises, the balance tips in favor of sand and rubble being added to the atoll. The result is that the atoll rises with the sea level.

Darwin’s discovery also explained why coral atolls occur in rings as in Fig. 1 above. They started as a circular inshore coral reef around a volcanic rock island. As the sea level rose, flooding more and more of the island, the coral grew upwards. Eventually the island was drowned by the rising sea levels, and all that is left is the ring of reef and coral atolls.

Why don’t we see atolls getting fifty feet high? Wind erosion keeps atolls from getting too tall. Wind increases rapidly with distance above the ocean. The atolls simply cannot get taller. The sand at that elevation is blown away as fast as it is added. That’s why all atolls are so low-lying.

When the sea level rises, wind erosion decreases. The coral itself continues to grow upwards to match the sea level rise. Because the coral continues to flourish, the flow of sand and rubble onto the atoll continues, and with reduced wind erosion the atoll height increases by the amount of the sea level rise.Since (as Darwin showed) atolls float up with the sea level, the idea that they will be buried by sea level rises is totally unfounded. Despite never being more than a few metres tall, they have survived a sea level rise of up to three hundred plus feet (call it a hundred metres) within the last twenty thousand years. Historically they have floated up higher than the peaks of drowned mountains.

 Atolls are created by sea level rise, not destroyed by sea level rise.

En hier nog een quote van iemand, die zelf atollen  heeft gezien:

“Modern” stony corals, particularly the ubiquitous Acropora genus, grow at about 6″ per year in tropical conditions. That’s about 50X the average sea level rise we’ve been seeing, so the reef tops easily keep up with the sea level rise. Wave action especially during storms does indeed regularly throw coral rubble (and sometimes live reef) atop the living reef above sea level, where it rapidly erodes as you describe, sustaining the intermittent ring of low-lying sandy islands that make up an atoll.

 Het is wel duidelijk. Zeespiegelstijging heeft in het verleden geen aanleiding gegeven tot het verdwijnen van eilanden (atols) en zal dat ook niet zo gauw in de toekomst doen.  Een naïve Volkskrant verslaggever, in dit geval Sterre Lindhout, alsook al die wetenschappers, die zij aanhaalt, waren niet in staat verder te kijken en op zijn minst zich af te vragen hoe het kan dat ondanks een al lang aan de gang zijnde zeespiegelstijging dat kennelijk tot nu toe geen aanleiding was tot veranderingen bij de atols.  De volslagen misleidende berichtgeving is jammer en ook gevaarlijk voor de bewoners van de atols. Er zijn namelijk wel degelijk bedreigingen voor hen. Deze bedreigingen komen voort uit de druk, die mensen uitoefenen op hun directe omgeving. Voorbeelden hiervan zijn talloos. In Nederland kennen we bijvoorbeeld de door kanalisatie toegenomen kans op overstromingen of de toegenomen kans op aardbevingen door gaswinning. Voor de atollen geeft Willis Eschenbach belangrijke ideeën hoe om te gaan met deze eilandjes.  Zij volgen hieronder.

Make the killing of parrotfish and other beaked reef grazing fish tabu. Stop fishing them entirely. Make them protected species. The parrotfish should obe the national bird of every atoll nation. I’m serious. If you call it the natinal bird, tourists will ask why a fish is the national bird, and you can explain to them how the parrotfish is the source of the beautiful beaches they are walking on, so they shouldn’t spear beaked reef fish or eat them. Stop killing the fish that make the very ground underfoot. The parrotfish and the other beaked reef-grazing fish are constantly building up the atoll. Every year they are providing tonnes and tonnes of fine white sand to keep the atoll afloat in turbulent times. They should be honored and protected, not killed. Caring for the reef is the single most important thing you can do.

Be cautious regarding the use of coral as a building material. The atoll will be affected if anything upsets that balance of sand added and sand lost. It will erode if the supply of coral sand and rubble per year starts dropping (say from reef damage or extensive coral mining or killing parrotfish) or if the total sand and rubble loss goes up (say by heavy rains or strong winds or human erosion or a change in currents).

So when coral is necessary for building, take it sparingly, in spots. Take dead or dying coral in preference to live coral. Mine the deeps and not the shallows. Use hand tools. Leave enough healthy reef around to reseed the area with new coral. A healthy reef is the factory that annually produces the tonnes and tonnes of building material that is absolutely necessary to keep the atoll afloat. You mess with it at your peril.

Reduce sand loss from the atoll in as many ways as possible. This can be done with plants to stop wind erosion. Don’t introduce plants for the purpose. Encourage and transplant the plants that already grow locally. Reducing water erosion also occurs with the small dams mentioned above, which will trap sand eroded by rainfall. Don’t overlook human erosion. Every step a person takes on an atoll pushes sand downhill, closer to returning to the sea. Lay down leaf mats where this is evident, wherever the path is wearing away. People wear a path, and soon it is lower than the surrounding ground. When it rains, it becomes a small watercourse. Invisibly, the water washes the precious sand into the ocean. Invisibly, the wind blows the ground out from underfoot. Protect the island from erosion. Stop it from being washed and blown away.

Monitor and build up the health of the reef. You and you alone are responsible for the well-being of the amazing underwater fish-tended coral factory that year after year keeps your atoll from disappearing. Coral reseeding programs done by schools have been very successful. Get the kids involved in watching and recording and photographing the reef. Remind the people that they are the guardians of the reef. Talk to the fishermen.

Expand the atoll. Modern coastal engineering has shown that it is often quite possible to “grow” an atoll. The key is to slow down the water as it passes by. The slower the water moves, the more sand drops out to the bottom. Slowing the water is accomplished by building low underwater walls perpendicular to the coastline. These start abovewater, and run out until the ends are a few metres underwater. Commercially this is done with a geotextile fabric tubes which are pumped full of concrete. See the references for more information. In the atolls the similar effect can be obtained with “gabbions”, wire cages filled with blocks of dead coral. Wire all of the wire cages securely together in a triangular pattern, stake them down with rebar, wait for the sand to fill in. It might be possible to do it with old tires, fastened together, with chunks of coral piled on top of them. It will likely take a few years to fill in.  This triangular shape does not attempt to stop the water currents. Think of it as a speed bunp. It just slows the currents down and directs them toward the beach to deposit their load of sand. Eventually, the entire area fills in with sand.

Of course to do that, you absolutely have to have a constant source of sand and rubble … like for example a healthy reef with lots of parrotfish. That’s why I said above that the most important thing is to protect the fish and the reef. If you have a healthy reef, you’ll have plenty of sand and rubble to keep the atoll afloat forever. If you don’t, you’re in trouble.

Coral atolls have proven over thousands of years that, if left alone, they can go up with the sea level. And if we follow some simple conservation practices, they can continue to do so and to support atoll residents. But they cannot survive an unlimited population increase, or unrestricted overfishing, or overpumping the water lens, or unrestrained coral mining. Those are what is killing the atolls, not the same sea level rise that we’ve had for the last hundred years.

Wilt u het volledige artikel van Willis lezen, hier is de link:
https://wattsupwiththat.com/2010/01/27/floating-islands/

Tenslotte nog iets over stormen Je kan er namelijk vergif op innemen dat bij de eerst volgende storm met veel schade op Tuvalu de kranten weer moord en brand zullen schreeuwen wat onze uitstoot van broeikasgassen wel niet aanricht. Stormen trekken met een zekere regelmaat over de atols. Wikipedia heeft zelfs een pagina met een lijst van stormen, die schade aanrichten op Tuvalu. De stormen knabbelen aan de eilanden, maar deponeren ook koraal puin op de eilandjes. Zie bijvoorbeeld https://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Bebe. De  cycloon Bebe in 1972: created a wall of coral rubble along the ocean side of Fongafale and Funafala that was about 10 miles (16 km) long, and about 10 feet (3.0 m) to 20 feet (6.1 m) thick.
Ook in 2015 was het weer raak.
Cycloon Pam, een waarlijk zware storm, bracht veel schade toe.  Niet alleen in Tuvalu, maar veel meer nog in Vanuatu, een ander atollen land. Opvallend weinig verwijzingen naar “klimaatverandering” in de overigens regelmatig overdreven berichtgeving.
Maar de berichtgeving over klimaat en de kleine eilanden begint te veranderen. Vermoedelijk dankzij Willis Eschenbach  en onderzoekers als Arthur P. Webb en  Paul S. Kench
Een voorbeeld: http://news.nationalgeographic.com/2015/02/150213-tuvalu-sopoaga-kench-kiribati-maldives-cyclone-marshall-islands/
dit genuanceerde artikel in national geographic, een blad wat in het verleden ernstig foutieve informatie heeft gegeven. In een volgend blogstuk wil ik daar aandacht aan schenken.